5 BÍ MẬT KHÔNG TƯỞNG CHINH PHỤC KỸ NĂNG NGHE TIẾNG ANH

BÍ MẬT THỨ 1 - HỌC THEO NHỮNG NGƯỜI THÀNH CÔNG

Tại sao bạn vẫn chưa thể thành thạo một môn ngoại ngữ?

Tại sao bạn không thể sử dụng ngoại ngữ như những người bản xứ?

Lý do đơn giản là cách bạn đã làm hoàn toàn khác so với họ, đương nhiên kết quả cũng sẽ khác. Nếu bạn muốn nhanh chóng thành công, hãy học những người thành công. Đó là cách nhanh nhất để đạt được điều bạn mong muốn. Bạn phải tìm ra sự khác biệt, tại sao họ làm được còn mình thì không? Mình đã làm sai ở đâu đó ư? Đừng cố bám lấy cái cách mà bạn đang làm nếu thất bại là điều đã được kiểm chứng, hãy mạnh dạn thay đổi và bước đi theo dấu chân của những người đã thành công.

BÍ MẬT THỨ 2 – HỌC TIẾNG ANH NHƯ TRẺ EM HỌC TIẾNG MẸ ĐẺ

Một bí mật khác ít ai nhận ra là mỗi chúng ta đều đã từng thành công với một ngôn ngữ đầu tiên – đó là tiếng mẹ đẻ của chúng ta. Vậy tại sao bạn không thể lặp lại điều đó lần thứ hai? Đương nhiên bạn có thể. Bạn có bao giờ tự hỏi lúc 4-5 tuổi bạn có thể nghe nói tiếng mẹ đẻ dễ dàng mà đâu cần học ngữ pháp? Người bản xứ đâu có cần học ngữ pháp để có thể sử dụng ngôn ngữ? Vậy mà hầu hết chúng ta lại mù quáng lao vào con đường không biết có hay không lối ra này. Hãy nhìn lại, học từ chính mình và những người thành công, tại sao chúng ta không học Tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ để có thể nói Tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ? Tại sao chúng ta không học như những người bản xứ để có thể làm chủ ngoại ngữ như những người bản xứ?

Vậy trẻ em học như thế nào? Chúng bắt đầu bằng nghe, nghe và nghe. Nghe hiểu là nỗi ám ảnh đối với rất nhiều người học Tiếng Anh. Bạn nghe mà hoàn toàn không hiểu gì hết, ngay cả những từ ngữ bạn đã từng học? Bạn không theo kịp tốc độ nói của người bản xứ? Bạn không thể nghe được những đoạn dài? Bạn nghe câu sau lại quên câu trước? Hay có phải bạn hiểu được câu trước thì không kịp nghe câu sau?…Đó là câu chuyện của rất nhiều người học Tiếng Anh. Chúng ta hãy cùng khám phá những bí mật nằm sau đó.

BÍ MẬT THỨ 3 – BÍ MẬT CỦA NÃO BỘ

Não bộ học ngôn ngữ như thế nào?

 

Đầu tiên, khi mới bắt đầu học, não bộ tiếp nhận ngôn ngữ vào thông qua: Mắt( Đọc, nhìn) và Tai( Nghe ). Dựa vào việc xử lý những dữ liệu nhận dược, hãy tưởng tượng, nó sẽ vẽ một "bản đồ ngôn ngữ" ở vùng ngôn ngữ bên trong. Ban đầu, các con đường trong bản đồ chưa thực sự rõ nét nhưng khi bạn liên tục nạp thông tin vào với những thông tin lặp đi lặp lại, não bộ sẽ sẽ liên tục tô đậm lên những con đường tương ứng, nó sẽ tạo ra những “lối mòn” trong bản đồ. Khi bạn có thể sử dụng ngôn ngữ thành thạo, điều đó có nghĩa là ‘’bản đồ’’ đã được vẽ hoàn thiện và rõ nét, lúc này bạn cứ theo bản đồ mà đi, có thể nghe nói một cách tự nhiên. Hay nói cách khác, lặp đi lặp lại càng nhiều lần, đường đi càng rõ nét, bản đồ càng hoàn thiện, bạn có thể nghe nói dễ dàng, lúc này bạn đang sử dụng Tiếng Anh bằng tiềm thức hay bản năng của chính bạn. Vì vậy mật ở đây kiên trì rèn luyện, lặp đi lặp lại.

 BÍ MẬT 4 – “TẠI SAO BẠN KHÔNG THỂ NGHE HIỂU TIẾNG ANH”?

Khi bạn nghe hay đọc, bạn sẽ tiếp nhận các tín hiệu đầu vào, sau đó não bộ sẽ so sánh, đối chiếu với ‘’bản đồ ngôn ngữ”. Nếu các tín hiệu đó trùng lặp với dữ liệu có sẵn trong bản đồ, bạn sẽ hiểu được những gì bạn nghe hay đọc, nếu không bạn sẽ không thể hiểu trừ khi bạn dựa vào ngữ cảnh để đoán nghĩa.

Nhưng nhiều người lại thắc mắc, họ không nghe được ngay cả những câu từ họ đã từng học rồi. Điều này làm nản lòng nhiều người và làm họ nghĩ rằng: “nghe ngoại ngữ quá khó với tôi”. Bí mật nằm sau đó chính là bạn mới chỉ cài đặt lên “bản đồ“ phần thông tin dạng ký tự (hay chữ viết) của một số từ ngữ mà thiếu mất phần thông tin dạng âm thanh, hoặc phần thông tin dưới dạng âm thanh sẵn có không trùng khớp với những gì bạn nghe được. Vì vậy rất nhiều người có thể đọc, viết rất tốt nhưng vẫn không thể nghe được. Mặt khác, rất nhiều người học Tiếng Anh không phải từ người bản xứ, chính vì thế hầu hết dữ liệu âm thanh họ từng nạp vào không giống như cách phát âm, giọng điệu của người bản xứ, hay phần thông tin dưới dạng âm thanh trong “bản đồ ngôn ngữ“ đã bị vẽ sai. Chính vì thế não bộ của bạn không thể nhận dạng dữ liệu âm thanh bạn nghe được. Tin vui cho bạn là chúng ta có thể bổ sung phần dữ liệu khuyết thiếu và sửa chữa lại những phần chưa thật sự chính xác, chỉ cần có một bản đồ hoàn chỉnh, thì nghe Tiếng Anh sẽ là chuyện nhỏ đối với bất kỳ ai. Vậy thì chúng ta hãy cùng nhau khám phá làm thế nào để có thể vẽ nên một “bản đồ” hoàn thiện.

BÍ MẬT 5 – TUYỆT CHIÊU LUYỆN NGHE NHƯ NGƯỜI BẢN XỨ

1.       COMMON WORDS:

Hãy bắt đầu với thành phần cơ bản nhất trong ngôn ngữ. Bạn cần đưa vào thật nhiều Tiếng Anh trong giai đoạn này để não bộ có thể lưu trữ hầu hết các từ vựng phổ biến (Common words) – đó là các từ ngữ lặp đi lặp lại nhiều lần khi bạn nghe hay đọc. Tiếng Anh có khoảng trên 750,000 từ vựng các loại, tuy nhiên, chỉ có khoảng 2500 – 3000 từ vựng phổ biến nhất (khoảng 5% số từ vựng) nhưng lại chiếm đến hơn 95% nội dung trong giao tiếp, điên thoại, email hay thậm chí cả sách báo. Nếu Bạn tập trung vào nhóm này trước tiên thì chẳng mấy chốc bạn có thể hiểu hầu hết ý chính của mọi hình thức Tiếng Anh bạn gặp. Vì vậy, hãy bắt đầu đọc thật nhiều để vun đắp từ vựng, nghe thật nhiều để quen dần với ngữ âm, ngữ điệu của người bản xứ. Đây chính là nền tảng, những nét vẽ đầu tiên cho “bản đồ ngôn ngữ” của bạn. Chỉ cần mỗi ngày bạn chịu khó học 10 từ thì chỉ trong vòng khoảng 10 tháng bạn đã có thể chinh phục 3000 từ phổ biến nhất và hiểu Tiếng Anh đến 95%.

 

Nhưng phải học từ vựng như nào mới hiệu quả cho việc luyện nghe nói thì không phải ai cũng biết. Chúng ta đã quen với việc dịch từ Tiếng Anh sang tiếng mẹ đẻ hay ngược lại, nên khi nghe một ai đó nói, bạn sẽ dịch ngay lập tức từ Tiếng Anh sang tiếng mẹ đẻ, rồi bạn mới hiểu những gì họ nói, rồi sau đó để đáp lời, bạn lại dịch lần thứ 2 từ tiếng mẹ đẻ sang Tiếng Anh rồi mới trả lời. Nhưng vấn đề là việc dịch sẽ mất thời gian, bạn không thể nào theo kịp tốc độ nói bình thường nếu bạn còn tiếp tục dịch, bạn hiểu được câu này nhưng lại không nghe được câu tiếp theo, cứ tiếp nối như vậy, bạn không thể hiểu được những đoạn dài.

Vậy vì sao bạn phải dịch? Đơn giản là vì phần dữ liệu trong bản đồ của bạn vẫn chưa đầy đủ, nó vẫn còn thiếu phần thông tin dưới dạng hình ảnh. Ví dụ: từ Tiger, bạn phải dịch ra Tiếng Việt là con hổ rồi mới tưởng tượng ra hình ảnh của nó và hiểu từ Tiger có nghĩa là gì. Nhưng quá trình này mất thời gian và làm phản xạ của bạn rất chậm khi giao tiếp hay nghe nói. Thay vì phải dịch như vậy, hãy học từ mới bằng hình ảnh, khi nói đến Tiger bạn hãy tưởng tượng ra hình ảnh con hổ và gắn với từ đó. Hay nói cách khác bạn phải nghĩ đó là con Tiger chứ không phải dịch Tiger có nghĩa là hổ. Lần sau khi bạn nghe đến Tiger, hình ảnh con hổ sẽ lập tức hiện lên trong não bộ của bạn, bạn sẽ ngay lập tức hiểu nghĩa của nó. Đó cũng là cách trẻ em học ngôn ngữ, chúng chỉ nghe và quan sát, và rồi ngôn ngữ sẽ bắt đầu gắn với những hình ảnh cụ thể mà chúng thấy được.

 

Bên cạnh đó, học các ngữ âm cơ bản cũng rất cần thiết, vì nó không chỉ giúp bạn quen với các âm đơn giản trong Tiếng Anh mà cũng hỗ trợ rất nhiều cho việc phát âm chuẩn khi luyện nói.

 2.       LISTENING SKILLS:

Như bạn đã biết, lý do đơn giản tại sao bạn không thể nghe hiểu Tiếng Anh là vì bạn không học nghe theo cách của họ, hay cách phát âm các câu từ được nạp vào trong đầu bạn không khớp với người bản xứ, nên não bộ của bạn không thể xử lý khi nghe họ nói. Điều này là rất bình thường, vì có thể từ khi mới bắt đầu học đến nay bạn đã được tiếp thu chủ yếu giọng Tiếng Anh của thầy cô nước bạn, và nó khác xa so với của người bản xứ.

 

Vậy hãy luyện nghe bằng thứ Tiếng Anh chính gốc, có thể qua audio books, video, audio news, radio, các kênh truyền hình Tiếng Anh hay phim,…và chúng nên có Phụ đề hay Transcript (phần lời được viết ra). Nên chọn tài liệu có nội dung liên quan đến lĩnh vực bạn yêu thích, chuyên ngành của bạn, phục vụ cho công việc, sự nghiệp, nghiên cứu của bạn. Khi đó bạn sẽ học đầy hứng thú và hiệu quả hơn. Sau khi chọn được tài liệu phù hợp, chúng ta hãy bắt đầu luyện nghe:

 

·             Bước 1: hãy tập nghe liên tục mà không dừng, cố gắng hiểu ý chính dựa vào key words (Từ khoá), việc này sẽ giúp nâng cao kỹ năng nghe của bạn. Chỉ cần bạn nắm được Key words thì dù câu ngắn hay dài bạn cũng có thể hiểu được.

 ·                 Bước 2: nghe từng câu và nhại lại, không nhìn Transcript. Đây là cách trẻ học nghe và nói, chúng bắt chước như một con vẹt. Nếu bạn nhìn transcript, bạn sẽ phát âm theo cách của bạn với từ ngữ bạn nhìn thấy chứ không phải cách phát âm chuẩn. Cách này sẽ giúp bạn học phát âm, trọng âm của câu, cách lên hay xuống giọng trong câu và nhận dạng các âm chuẩn.

·                    Bước 3: bạn sẽ nghe lại và nhìn Transcript để học từ mới.

 

·                    Bước 4: bạn lại nghe lại đồng thời nói to theo, không nhìn transcript, chỉ tưởng tượng ra trong đầu ý nghĩa của câu. Bước này sẽ giúp bạn theo kịp tốc độ nói của người bản xứ.

 

·                    Bước 5: nghe lại toàn bộ và chỉ tưởng tượng trong đầu ý nghĩa của bài nghe. Đó là phương pháp Active Listening – Nghe Chủ Động.

 

Ngoài ra, bạn cũng nên dùng kỹ thuật Passive Listening – Nghe Bị Động để bổ trợ cho việc luyện nghe, lúc rảnh rỗi hay làm việc khác, bạn vẫn có thể bật TV hay đài loa Tiếng Anh và nghe trong vô thức, nó còn được gọi là ‘Tắm ngôn ngữ’, rất hiệu quả để giúp bạn quen với âm điệu, nhịp độ của Tiếng Anh.

3.       PHỐI HỢP LUYỆN NÓI VÀ ĐỌC NHANH:

Trong một nghiên cứu chỉ ra rằng khi bạn đọc nhanh bạn có thể ghi nhớ tốt hơn, vì bạn buộc phải tập trung hơn. Cũng giống như khi bạn chạy xe máy với tốc độ 20km/h, bạn có thể mất tập trung, nhìn ngắm hai bên đường, thậm chí vừa đi vừa nghe điện thoại, nghe tai nghe, nhưng bạn có thể làm vậy khi chạy với tốc độ 80km/h không? Đặc biệt, khi đọc nhanh, bạn sẽ không có thời gian để dịch nữa, bạn phải hiểu Tiếng Anh bằng Tiếng Anh, suy nghĩ bằng Tiếng Anh của bạn cũng sẽ nhanh theo tốc độ đọc của bạn, việc này hỗ trợ đặc biệt giúp nói nhanh hơn, nghe tốt hơn, phản xạ mau hơn. Khi suy nghĩ và phản xạ Tiếng Anh của bạn đã đủ nhanh, bạn có thể theo kịp tốc độ nói của người bản xứ một cách dễ dàng.

 

Nghe tốt cũng một phần nhờ nói tốt nhờ việc luyện phát âm chuẩn khi nói mà bạn có thể quen thuộc hơn với giọng điệu, âm điệu của tiếng Anh, vì vậy, bên cạnh luyện nghe chúng ta cũng phải liên tục luyện nói.

Cuối cùng, dù bạn có luyện nghe theo cách nào đi nữa thì bạn vẫn cần luyện nghe chăm chỉ thường xuyên. Đặc biệt bạn nên nghe thứ Tiếng Anh chính gốc, nghe Tiếng Anh như một thói quen hàng ngày. Ví dụ bạn có thể kết bạn với người bản xứ, cập nhật tin tức thông qua các kênh Tiếng Anh như HBO, CNN thay vì chỉ xem thời sự trên VTV hay lướt báo mạng, bạn có thể xem phim Tiếng Anh, điều này không chỉ giúp bạn giải trí mà còn nâng cao khả năng nghe nói giao tiếp của bạn. Hãy tận dụng mọi lúc có thể để luyện tập, khi đang làm việc nhà, tập thể hình hay trên xe bus,…chỉ cần bạn kiên trì nỗ lực thì chẳng bao lâu bạn sẽ hoàn thiện “bản đồ ngôn ngữ” và nghe hiểu Tiếng Anh một cách dễ dàng.

hiep nguyen